Adli Bilişim & HTS 8 dk okuma 2026-03-01 (Güncellendi)

GSM HTS ve CDR Kayıtları Nasıl İncelenir? Bilirkişiler İçin Adli Baz Analizi Kılavuzu

Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom operatörlerinden celbedilen CDR ve HTS dökümlerinin analizi, baz çakışması, ortak irtibat matrisi ve UYAP raporlama standartları.

BP
Adli Bilişim Kurulu
BilirkişiPro İnceleme Heyeti

1. HTS ve CDR Kayıtları Nedir? Hangi Bilgileri İçerir?

HTS (Historical Traffic Search) veya telekomünikasyon literatüründeki adıyla CDR (Call Detail Record); GSM abonelerinin telefon görüşmelerini, SMS iletilerini, internet veri bağlantılarını (GPRS/LTE) ve bu işlemlerin gerçekleştiği tarih, saat, süre ve baz istasyonu coğrafi konum bilgilerini barındıran dijital trafik kayıtlarıdır.

Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 135 uyarınca mahkemeler ve Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'ndan (BTK) talep edilen bu kayıtlar, bağımsız bilirkişilere tevdii edilir.

Bir HTS Kaydında Bulunan Temel Sütunlar:

  • Arayan / Aranan Numara (MSISDN): İletişimi başlatan ve karşı tarafın telefon numarası.
  • İşlem Türü: Sesli arama (Incoming/Outgoing Call), SMS, MMS veya Data (GPRS/4G/5G).
  • Tarih ve Başlangıç Zamanı: Saniyesine kadar kayıtlı çağrı başlangıcı.
  • Görüşme Süresi: Saniye cinsinden bağlantı süresi (Sıfır ise cevapsız veya meşgul çağrıdır).
  • IMEI Numarası: SIM kartın takılı olduğu cihaza ait 15 haneli uluslararası kimlik.
  • Hücre Kimliği (Cell ID / LAC): Sinyalin alındığı baz istasyonunun teknik kodu.

2. Operatörler Arasındaki Format Farklılıkları ve Normalizasyon

Türkiye'de hizmet veren GSM operatörleri (Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom), adli mercilere sundukları Excel veya CSV tablolarında tamamen farklı sütun isimlendirmeleri ve tarih formatları kullanırlar.

Örneğin; Turkcell tarih formatını GG.AA.YYYY SS:DD:SS şeklinde sunarken, Vodafone bazı sistemlerde YYYY-AA-GG veya epoch timestamp formatını tercih edebilmektedir. Bir bilirkişinin dosyada birden fazla sanık veya mağdur varsa tüm bu tabloları tek tek elle birleştirmesi hem günlerce sürmekte hem de insan hatası riskini artırmaktadır.

Çözüm: HTS Analizi Pro gibi yerel adli yazılımlar, operatör şablonlarını otomatik algılayarak sütunları normalize eder ve tüm kayıtları ortak bir zaman çizgisi (timeline) üzerinde birleştirir.

3. Ortak Baz ve Zaman-Mekân Çakışması İncelemesi

Ağır ceza dosyalarında (yağma, cinayet, örgütlü suçlar vb.) en kritik araştırma noktası, şüphelilerin suç saatinde aynı coğrafi konumda bulunup bulunmadıklarıdır.

Dikkat Edilmesi Gereken Yargıtay Kriterleri:

  • Baz İstasyonu Kapsama Alanı: Şehir merkezlerinde baz istasyonları 200 ila 800 metre menzile sahipken, kırsal kesimlerde bir baz istasyonu 15-30 km'lik bir alanı kapsayabilir. Bu nedenle kırsal alandaki aynı baz birlikteliği tek başına kesin delil kabul edilmeyebilir.
  • Hücre Yönü (Azimuth): Baz istasyonu antenlerinin yön açısı (ör. 0°, 120°, 240°) şüphelinin bazın hangi sektöründe olduğunu gösterir.
  • Zaman Toleransı: Olay saatinden önce ve sonra en az 30-60 dakikalık zaman pencereleri incelenerek hareket vektörleri çıkarılmalıdır.

4. Mahkemeye Sunulacak Resmi Bilirkişi Raporu Standartları

Hazırlanacak HTS bilirkişi raporunun mahkeme heyeti ve avukatlar tarafından kolay anlaşılabilir olması esastır:

1. Özet Tablo: İncelenen hatların toplam görüşme sayısı, en sık iletişim kurulan numaralar ve ilk/son görüşme tarihleri ilk sayfada özetlenmelidir.
2. Haritalandırma: Uydu haritası üzerinde şüphelilerin baz konumları farklı renkli pinlerle görselleştirilmelidir.
3. Görüşme Matrisi: Sanıkların kendi aralarındaki görüşme sıklığı matris tablosu halinde sunulmalıdır.

HTS Analizi Pro yazılımı, tüm bu adımları doğrudan UYAP standartlarına uygun Word (.docx) formatında tek tıkla üretmektedir.

Bu kılavuz BilirkişiPro mevzuat ve teknik ekibi tarafından derlenmiştir.